Waarom obligaties toch een toevoeging zijn op uw portfolio

Wij gaan voor kapitaalbehoud in bonds. Wat is dat, waarom, voor wie is dit wel en niet bedoeld en vooral: welke ETF's kiezen wij? Of worden het dit keer beleggingsfondsen en zo ja, waarom is dat? Want ze zijn duurder.

U leest het allemaal vandaag en in de komende week in een heus drieluik hier op StockWatch: in dit artikel vertellen wij de zin en onzin van beleggen in obligaties en vervolgens nemen wij de beste ETF's en fondsen onder de loep. En dan kiezen wij er eentje uit om een serieuze positie op te bouwen in onze StockWatch ETF Porto.

Wel of niet doen? Beleggen in obligaties

Beleggen in obligaties: wáárom?

Dit is misschien wel de beroemdste beursgrafiek. Hij is niet helemaal up-to-date, maar daarvoor hebt u een peperduur abonnement nodig bij de maker: Nobelprijs-winnaar en algeheel bekende beurs-econoom Jeremy Siegel. Het beeld is duidelijk: op lange termijn zijn aandelen als belegging superieur aan alles.

De enige die nog een beetje in de buurt komen zijn (staats)obligaties. Het verschil tussen deze twee assets, vastgoed en royalties opleverende kunstuitingen en de rest - commodities, crypto en verder alles wat maar een prijs heeft - is dat er her te beleggen wederkerende inkomsten zijn: dividend of coupons.

Waarom aandelen en obligaties?

Aangezien het bedrijven zijn die zorgen voor vooruitgang, technologische ontwikkelingen en de almaar toenemende arbeidsproductiviteit (hoi AI!) is het logisch dat die voor de meeste waardecreatie zorgen. Een fles whiskey, een vat olie of een goudstaaf kan nog zo duur zijn, productief zijn ze en worden ze niet.

Hieronder ziet u herbelegd wereldwijde aandelen versus wereldwijde staatsobligaties. En dan ziet u meteen waarom het tot dit decennium een no-brainer is om én in aandelen en in staatsobligaties te beleggen:

• Aandelen zorgen voor de echte groei van geld. Het gaat op een volatiele en bruuske manier en alleen al deze eeuw ging u een keertje in drie en in twee jaar bijna -70%. Marktbreed dan. Zij die in niet-winstgevende tech en later financials zaten, zagen we nooit meer terug op de beurs... Gedecimeerd
• (Staats)obligaties zorgen voor veel minder, maar wel veel gestagere groei. Enorme krachs zijn er niet bij. Bovendien hebt u zeker bij leningen met de hoogste waardering (AAA) de garantie dat u uw geld terug krijgt. Bij aandelen hebt u altijd 100% hoofdsomrisico

Vuistregels

Ergo, de beleggingswijsheid luidde tot voor kort dat u het beste een combinatie van beide kan hebben. Aandelen voor groei en obligaties om uw porto te stabiliseren en minder volatiel te maken. Kost wat, maar dan hebt u (nog) wat als aandelen -70% gaan. Of zelfs -89%, zoals van 1929-1932 de Dow Jones op Wall Street.

Er was - de vraag is of het nog steeds zo is - nog een reden om zowel uw aandelen als obligaties aan te houden. Het was namelijk altijd zo dat als aandelen daalden, obligaties stegen - en vice versa. Kortom, wat willen wij nog meer? En toen werd het 2022 en werkte dit niet meer en daarover vertellen wij zo meer.

Uiteraard heeft iedereen eigen maatwerk nodig, maar er zijn een paar vuistregels hoe u volgens de traditionele beleggingsleer aandelen en obligaties moet verdelen. Er zijn ook die vastgoed, commodities, goud en tegenwoordig zelfs crypto mee nemen, maar wij houden het maar even simpel.

De bekendste verdelingen aandelen-obligaties

• De klassiek 60/40 portefeuille: u raadt het al, 60% aandelen en 40% obligaties en dan periodiek (maand, kwartaal, halfjaar of jaar) herwegen. Als uw porto naar 65% aandelen is gegroeid, brengt u dat weer terug door wat aandelen te verkopen en bonds te kopen et cetera
• De 100-min-uw-leeftijd methode: wie twintig jaar is steekt 80% in aandelen en wie zestig is 40%. Veel lifecycle funds werken ook zo, maar hier is veel discussie over. Afhankelijk van uw risicobereidheid en -perceptie kan u er ook voor kiezen om tot uw veertigste of vijftigste louter in aandelen te beleggen
• De eenderde aandelen, obligaties en vastgoed methode: duidelijk nietwaar? Zo kan u zelf ook een hoekje commodities of crypto bijvoegen. Bedenk wel of u eventueel uw eigen huis al als vastgoedbelegging ziet. Niels en Arend Jan doen dat en vandaar dat u hen zelden over vastgoed hoort.

De historische reckoning van 2022

Het is jammer dat deze grafiek niet tot minimaal 1970 terug gaat. Want ooit waren er tijden dat (staats)obligaties het heel wat beter deden dan nu. Er gingen rond 1980 zelfs Nederlandse staatsleningen met double digit coupons de deur uit. De jaarlijkse inflatie was toen vergelijkbaar met nu.

Vervolgens werd geld hoe langer hoe gratisser en leverden de (herbelegde) obligaties steeds minder op. Totdat er inderdaad in 2022 een unieke reckoning plaatsvond: zowel aandelen als obligaties zaten in een bear market. Dit leverde voor veel professionals een annus horribilis op, want dit tartte alle beursboekjes.

U ziet de grafiek, beleggen in obligaties die op papier minder risicovol zijn dan aandelen was in de afgelopen tien jaar een weinig lucratieve business. Voor ons Nederlanders komt er nog een extra negatieve prikkel bij: de almaar oplopende belastingdruk op beleggen en in box 3. Kortom, heeft beleggen in bonds nog zin?

Het Grote Gratis Geld Tijdperk

Het antwoord is volmondig: ja. Want behalve kapitaalgroei is er ook nog zoiets als kapitaalbehoud. Wie op leeftijd raakt en, als het goed is, in de loop van zijn of haar leven al een vermogen bij elkaar heeft belegd, wil dat niet meer in zo'n beurskrach en bear market als 1929-1932 of 2000-2003 kwijt raken.

De grafiek hierboven is sinds de ondergang van zakenbank Lehman Brothers en de uitbraak van de Kredietcrisis in 2008. Want sindsdien is er iets veranderd in de obligatiemarkt zelf én specifiek in de EU en vooral Nederland zelf. Daardoor is beleggen in bonds niet meer die no-brainer die het altijd was.

Ten eerste begon met de Kredietcrisis het Grote Gratis Geld Tijdperk. De BoJ deed het al langer, maar eerst de Fed en daarna gingen ook ECB en BoE gewoon geld drukken om economie en staatshuishoudingen overeind te houden. Daar kwam het wel op neer. Iets dat in geen enkel mandaat staat, dat ook!

This time it's different?

Wat gebeurde er sindsdien?

• Al die jaren stegen de obligatiekoersen tot ongekende hoogten - want ze waren écht 100% risicovrij - waardoor de rentes tot verwaarloosbare en negatieve rentes daalden. Het gratis geld kende zijn hoogtepunt in coronajaar 2020. Daarna kwam inflatie terug - with a vengeance! - en in 2022 daalden aandelen obligaties samen. Uniek!
• Ten tweede was er de trend in de EU en vooral in Nederland om beleggen steeds zwaarder te taxen. Waar wij tot zeg tien jaar terug op de beurs nooit rekening hielden met belastingen, maken ze nu integraal deel uit van al onze sommen. En ze maken of breken zelfs beleggingen, zoals... obligaties

Want inderdaad, voor rendement moet u niet meer bij (staats)obligaties zijn. Na aftrek van kosten en taxes blijft er niets over, tenzij u in de meest risicovolle bedrijfsleningen gaat zitten: junk. Er is zo geen reden meer om in (staats)obligaties te beleggen. De 3% coupon op onze tienjaars levert u via box 3 zo weer bij onze minfin in!

Kapitaalbehoud

En zo komen wij terug bij dat kapitaalbehoud van zo even. Want dat is de enige functie die obligaties nog lijken te hebben. En zelfs daar moeten wij nog meer risico voor nemen dan ons eigenlijk lief is - schaam u als u mee leest, minfin Eelco Heinen! Er is echter een groot probleem.

Om u het écht te realiseren en te voelen dat er markten mogelijk zijn, waarin u ook alleen aan kapitaalbehoud en niet aan rendement denkt, moet u eigenlijk een keer zo'n bear market als 2000-2003 of 2007-2009 meemaken. Velen zijn toen echt gedecimeerd en sindsdien hebben wij zo'n slachting niet meer gezien.

Ondergetekende, die volgende maand 58 wordt, heeft ze aan den lijve ondervonden. Heftig. Na lang nadenken, wikken en wegen hebben wij besloten toch serieus in obligaties te beleggen. Vanwege kapitaalbehoud - niks meer en niks minder. Wij gaan een deel van ons toekomstige rendement opofferen om niet te veel te verliezen, áls...

Onze criteria

Wij kiezen vooral door weg te strepen:

• Liever 6%, maar om niet bijvoorbaat zelf risico te lopen, waarna het Ministerie van Financiën er risicoloos met de buit vandoor gaat, willen wij minimaal 5% en liever zelfs 6% maken
• Dat betekent inderdaad een hoger risicoprofiel
• Wij zoeken een mix van (wereldwijde) investment grade staatsobligaties (vanaf BBB plus) en dito bedrijfs-bondjes verzameld in het liefst één ETF of fonds
• Omdat wij het (noodgedwongen) wereldwijd zoeken willen wij euro-hedged, want wij hebben geen zin in valutacapriolen bij zo'n belegging. En die kunnen er enorm inhakken. Uiteraard kost dit wel rendement
• Zo liquide mogelijk graag: hoge dagelijkse omzetten en een zo'n klein mogelijke spread
• Uiteraard moeten de kosten ook zo laag mogelijk zijn: beleggingskosten en taxes zijn al hoog genoeg

ETF's, of dit keer toch actieve fondsen?

Intussen hebben wij al een aantal ETF's, maar dit keer ook actieve beleggingsfondsen geslecteerd, die in aanmerking komen voor onze StockWatch ETF Porto. Want beleggingsfondsen hebben een edge ten opzichte van ETF's, die wij gaan duiden. Daar staan weer hogere kosten tegenover, ofwel dit is nog even een puzzel.

Volgend week komen wij met twee opvolgende artikelen waarin wij die ETF's en fondsen apart recenseren. Wij gaan kiezen en knopen doorhakken. En er in beleggen. Stay tuned dus en luistert u intussen nog een keer terug naar deze fantastische BeursCafé themapodcast over defensief en obligatie beleggen.

De podcast is van begin december, maar is nog razend actueel. Veel plezier en hierin komen al de nodige ETF's en fondsen ter sprake.